SKŁADNICA TRANZYTOWA – WESTERPLATTE
1924 roku Liga Narodów zgodziła się na utworzenie polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na półwyspie Westerplatte, znajdującej się w obrębie gdańskiego portu i chronionej przez żołnierzy Wojska Polskiego. Na miejscu starego zdewastowanego pruskiego fortu wybudowano basen amunicyjny i doprowadzono linię kolejową. W1926 roku wzniesiono ceglany mur oddzielający Westerplatte od terytorium Wolnego Miasta. Pierwszy polski oddział wartowniczy w sile 27IU-dzi (oficer, pięciu podoficerów, 21 szeregowych) przyjechał do Gdańska w styczniu 1926 roku. Latem załoga powiększyła się do 70, a w 1929 roku do 88 żołnierzy ipod-oficerów. Ochraniali oni składy wojskowe oraz przeładunek na statki materiałów wojennych, głównie amunicji. Początkowo załogę tworzyli Polacy z Pomorza, służący w różnych jednostkach podległych Dowództwu Okręgu Korpusu VII w Toruniu. Później na Westerplatte kierowano także żołnierzy z Polski centralnej i Kresów Wschodnich.
Na mocy polsko-gdańskiego układu z 1928 roku władze Wolnego Miasta uzyskały prawo kontroli policyjnej i celnej składnicy. Rząd polski, gdy chciał przeładowywać materiały wojskowe na Westerplatte, musiał powiadomić o tym Radę Portu 48 godzin wcześniej.
Po 1933 roku, kiedy wzrosło zagrożenie hitlerowskim puczem w Gdańsku, polska składnica na Westerplatte nabrała jeszcze większego znaczenia. Przystąpiono więc do jej umacniania, aby załoga mogła odeprzeć niemiecki atak i doczekać odsieczy. W latach 1933 —1936 wybudowano cztery betonowe wartownie i koszary. Prace wykonywano w tajemnicy, tak by nie zwrócić uwagi Niemców. Obiekty wyposażono w ciężkie karabiny maszynowe i obficie zaopatrzono w amunicję. Stworzono również sieć alarmową, umieszczając tuż nad ziemią przewody, których przerwanie sygnalizował dzwonek na najbliższej wartowni-
Wojskowa Składnica Tranzytowa działała bez większych zakłóceń aż do 1938 roku, kiedy Niemcy nasilili rozpoznanie polskiej placówki. Wobec nadchodzącego zagrożenia na Westerplatte przetransportowano dwa działka przeciwpancerne kal. 37inni,jedno działo kal 75 mm i cztery moździerze. Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało też poufne zarządzenia w sprawie doboru załogi. Do służby na Westerplatte kierowano wyłącznie żołnierzy narodowości polskiej z województw centralnych lub południowo-wschodnich, mających powyżej 170 cm wzrostu, niekaranych, pewnych politycznie, odpowiednio przeszkolonych. Także podoficerowie i oficerowie musieli się odznaczać wysokimi kwalifikacjami i morale.
Załogę podzielono na kontyngent stały i wymienny. Do pierwszego należeli oficerowie i podoficerowie zawodowi, którzy musieli odsłużyć w składnicy minimum dwa lata, do drugiego zaś 80 oficerów, podoficerów i żołnierzy oddziału wartowniczego, którzy przebywali na Westerplatte przez sześć miesięcy. Od kwietnia 193 9 roku kontyngent wymienny stanowili żołnierze 2. Dywizji Piechoty Legionów z Kielc. Należeli oni do najlepszych w swych pułkach i służbę na Westerplatte traktowali jako szczególne wyróżnienie.
Latem 1939 roku stało się jasne, że wojna z Niemcami wisi na włosku. Przewidując, że Westerplatte stanie się jednym z pierwszych celów niemieckiego natarcia, nakazano załodze budowę umocnień polowych, przede wszystkim okopów i stanowisk dla karabinów maszynowych.Prace wykonywano w nocy, aby je ukryć przez rozpoznaniem niemieckim. Powstały nowe placówki: Prom, Przystań, Elektrownia, Łazienki, Wał i Fort
Potajemnie wzmocniono też załogę składnicy. Między 8 czerwca a 13 sierpnia na Westerplatte przerzucono dwóch oficerów i 78 żołnierzy. 31 sierpnia 1939 roku załogę tworzyło 205 ludzi: pięciu oficerów, 54 podoficerów, 119 żołnierzy i 27 pracowników cywilnych. Dowódcą był mjr Henryk Sucharski, a jego zastępcą kpt. Franciszek Dąbrowski Polacy mieli się bronić przez 24 godziny, oczekując na odsiecz, ale mjr Sucharski po rozmowie z ppłk. Sobocińskim z Generalnego Komisariatu RP w Gdańsku wiedział, że na pomoc trudno będzie liczyć.
Tymczasem Niemcy przygotowywali się do ataku, ustawiając wokół polskiej placówki karabiny maszynowe i działa. 25 sierpnia 1939 roku do portu wpłynął z kurtuazyjną wizytą niemiecki pancernik szkolny „Schle-swig-Holstein”. Jak dziś wiemy, był to jedynie pretekst do ustawienia okrętu w pobliżu Westerplatte. Pod pokładem pancernika znajdowali się żołnierze z kompanii szturmowej (czterech oficerów, 225 podoficerowi szeregowców). Potężny okręt wyposażony w cztery działa kal. 280 mm, 12 dział kal. 150 mm i broń przeciwlotniczą, wydatnie wzmocnił siłę ognia strony niemieckiej.
